Wij regelen je gevelwijziging | Van ontwerp tot vergunning
Meer daglicht in de woonkamer, een schuifpui naar de tuin of een raam in plaats van die kleine keukendeur: een gevelwijziging is een van de meest gevraagde verbouwingen. Het korte antwoord: blijft alles in dezelfde maat, vorm en kleur, dan is het gewoon onderhoud en mag je aan de slag. Verandert het uiterlijk van je woning, dan komt de gemeente in beeld. Wij toetsen de wijziging aan het omgevingsplan en aan de welstandsregels, tekenen de bestaande en nieuwe gevel uit en regelen de vergunning.
De verwarring zit in twee dingen tegelijk. Aan de achterkant, uit het zicht vanaf de openbare weg, is er meestal meer mogelijk dan aan de straatzijde. En de beoordeling gaat niet alleen over regels maar ook over hoe het eruitziet: de gemeente kijkt naar het straatbeeld en laat zich daarover adviseren. Hoe die beoordeling werkt, lees je in ons artikel over welstand en je bouwplan.
Wanneer is een gevelwijziging vergunningvrij?
Een bouwplan wordt sinds de Omgevingswet in twee losse vragen opgeknipt. De technische vraag gaat over veiligheid en kwaliteit en wordt landelijk beantwoord door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De ruimtelijke vraag gaat over de plek en het uiterlijk en wordt beantwoord door het omgevingsplan van de gemeente. Voor allebei moet er geen vergunning nodig zijn wil je zonder vergunning bouwen.
Ruimtelijk is de scheidslijn het aanzicht. Vervang je een kozijn of gevelonderdeel in dezelfde vormgeving en dezelfde kleur, dan geldt dat normaal gesproken als gewoon onderhoud en blijft het vergunningvrij. Zodra het beeld verandert, is het een wijziging van het uiterlijk van je woning en kijkt de gemeente mee. Denk aan:
- een raamopening vergroten of verlagen, of twee kozijnen samenvoegen tot een pui;
- een deur dichtzetten of juist een nieuwe opening maken;
- een andere materiaalsoort of een andere kleur kozijn dan wat er zat;
- een andere roedeverdeling of raamindeling dan het oorspronkelijke beeld.
Waar de gevel zit, maakt uit. Aan de achterkant, uit het zicht vanaf openbaar toegankelijk gebied, is de vergunningvrije ruimte ruimer dan aan de voorgevel of aan een zijgevel die aan de straat grenst. Daar telt bovendien de welstand: de gemeente legt in het omgevingsplan vast welke gebieden welstandsvrij zijn en welke eisen elders gelden, en een gemeentelijke adviescommissie adviseert daarover.
Bijzonder is de situatie bij erfgoed. Is je woning een monument, gemeentelijk, provinciaal of rijksmonument, dan blijft van de landelijke vergunningvrije lijst alleen gewoon onderhoud in dezelfde kleur en vormgeving over; vrijwel elke echte gevelwijziging is dan vergunningplichtig. Staat je huis in de directe nabijheid van een monument, dan valt in elk geval een wijziging van kleur en materiaalsoort buiten de vrijstelling. In een beschermd stads- of dorpsgezicht blijft de vergunningvrije ruimte vooral overeind voor inpandige wijzigingen en wijzigingen aan de achterkant; kleur- en materiaalwijzigingen aan zichtbare gevels vallen erbuiten.
Technisch is een groter raam in een dragende gevel een constructieve ingreep: er komt een latei of raveelconstructie boven de opening en die belasting moet ergens naartoe. Of daarvoor een vergunning nodig is, hangt af van de ingreep, maar de eisen aan constructieve veiligheid gelden hoe dan ook, ook als je zonder vergunning mag bouwen. Meer over die verdeling lees je bij vergunningvrij bouwen.
Waar gevelplannen in de praktijk op vastlopen
De meest gemaakte fout is denken dat het achtererfgebied hetzelfde is als de achtertuin. Bij een hoekwoning grenst de zijgevel vaak aan openbaar gebied, en dan geldt die gevel niet als achterkant maar als straatzijde, met strengere regels en een welstandstoets. Een tweede klassieker is de kozijnvervanging waarbij kunststof in plaats van hout komt of het profiel forser wordt: de maat blijft gelijk, maar het beeld verandert, en dan is het geen onderhoud meer.
Bij een monument of in een beschermd gezicht loopt het meestal mis doordat mensen aannemen dat alleen het pand zelf beperkt is. Ook in de nabijheid van een monument is de vergunningvrije ruimte al ingeperkt, ook als je eigen huis geen monument is. Verder onderschat bijna iedereen de constructie: een pui van vier meter breed vraagt een zwaardere latei en soms een aanpassing hogerop in de gevel, en dat komt liever in het ontwerp naar voren dan als de aannemer al staat te slopen. Tot slot: buren zien een gevelwijziging aan de straatzijde direct. Een korte melding vooraf voorkomt veel discussie achteraf.
Wat wij voor je doen
Wat wij voor je doen: wij meten de bestaande gevel in en leggen die vast in een 3D- of BIM-model, zodat we de bestaande en de nieuwe situatie zuiver naast elkaar kunnen tekenen, inclusief de aansluitingen, de kozijnindeling en het materiaalgebruik. Wij zoeken uit welke welstandsregels op jouw adres gelden en of de woning een monument is of in een beschermd stads- of dorpsgezicht ligt, want dat bepaalt hoeveel er vergunningvrij kan. Waar constructie meespeelt, laten wij de latei of raveelconstructie berekenen en tekenen we die mee. Is een vergunning nodig, dan verzorgen wij het conceptverzoek of vooroverleg, dienen wij de aanvraag in via het Omgevingsloket en beantwoorden wij de vragen en het welstandsadvies.
Ons proces: van ontwerp tot vergunning in vijf stappen
Elk traject bij BIMpressed verloopt in vijf vaste fasen, met na iedere fase een go/no-go-moment. Je weet dus altijd waar je staat en wat de volgende stap kost.
- 1. Vraag en uitgangspunten. We analyseren het omgevingsplan, de locatie en je wensen, eisen en budget, en brengen een offerte uit.
- 2. Vooronderzoek. Massastudie, vlekkenplan en voorlopig ontwerp, met een planning en een kostenraming op elementenniveau.
- 3. Architectuur en ontwerp. Definitief ontwerp en materialisatie, plus het vooronderzoek bij de gemeente: het conceptverzoek of vooroverleg.
- 4. Omgevingsvergunning. Uitwerking van het ruimtelijke en het technische deel, externe adviesrapportages en de aanvraag via het Omgevingsloket. Wij beantwoorden de vragen van de gemeente.
- 5. Bouw en uitvoering. Uitvoeringstekeningen en bouwbegeleiding, als je dat wilt.
Alles werken we uit in een gedetailleerd 3D/BIM-model. Daardoor zie je je plan vooraf zoals het wordt, en ziet de gemeente precies wat ze beoordeelt.
Waarom het bij ons vaker lukt: het omgevingsplan lezen en het gesprek voeren
Een vergunning krijgen is meer dan een formulier invullen. Het verschil zit in wie het plan leest en wie het gesprek voert. Michel Stomphorst, oprichter van BIMpressed, leest een omgevingsplan zoals de gemeente het leest en ziet daardoor mogelijkheden die anderen over het hoofd zien: de afwijkingsbevoegdheid die wél ruimte biedt, de functie die met een goede onderbouwing kan worden verbreed, de bouwregel die anders uitpakt dan ze op het eerste gezicht lijkt.
Daar komt bij dat wij bij veel gemeenten in ons werkgebied de behandelaars kennen en weten hoe zij een plan gepresenteerd willen zien. Wij gaan het gesprek aan en blijven in gesprek, ook met buren en andere belanghebbenden. Zo is het ons meer dan eens gelukt om naast een bedrijfsbestemming ook wonen mogelijk te maken, of om een zwembad in de achtertuin vergund te krijgen waar dat op papier niet leek te passen. Geen trucs, wel een plan dat klopt en een gesprek dat op tijd begint.
Termijnen
De wettelijke termijnen zijn in heel Nederland gelijk: de reguliere procedure duurt 8 weken, eenmalig te verlengen met 6 weken; de uitgebreide procedure 6 maanden. De fase daarvóór, het conceptverzoek of vooroverleg, kent geen wettelijke termijn. Daar zit dus de tijdwinst: een compleet en goed onderbouwd plan levert minder vragen op en loopt sneller door. Dat is precies het deel dat wij voor je verzorgen.
Plan een kennismaking met Michel
Twijfel je of jouw nieuwe kozijn nog als onderhoud telt? Dat verschil is lastig te zien zonder de regels erbij. In een half uur vertelt Michel welke route bij een gevelwijziging hoort en wat een aanvraag in de praktijk inhoudt. Het uitzoeken van de welstandsregels en de status van jouw pand is echt werk en dus de eerste stap van de opdracht. Wij reageren binnen twee werkdagen.